Mazot Desteği Nasıl Olmalı?| Anadolu İzlenimler

Türk Tarımının

Dergisi Sesi Habercisi

Mazot Desteği Nasıl Olmalı?

Türkiye, çok farklı bir seçime doğru gidiyor. Cumhurbaşkanlığı seçim sistemi olarak adlandırılan 24 Haziran seçiminin çalışmaları da diğer seçimlerden çok farklı.
Parti ve aday farkı olmaksızın herkes çiftçiye mazot desteği vereceğini söylüyor. Bu konuda ilk polemik de Cumhuriyet Halk Partisi Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba arasında yaşandı. Muharrem İnce'nin çiftçiye mazotun litresini 3 liradan verme vaadine karşı çıkan Bakan Fakıbaba, çiftçinin aldığı mazotun yarısının devlet tarafından ödendiğini söyledi.
Bu tartışma üzerine Muharrem İnce, Uşak'ta traktöre binerek benzin istasyonuna gitti. Litresi 5 lira 72 kuruştan traktörün deposunu 237 liraya doldurdu. Fişini de Bakan Fakıbaba'ya göndermişti.
Çiftçiye her hâlükârda mazot desteği veriliyor verilmesine de Anadolu bir tabir vardır “Attığın taş yerini bulmadı” İşte masa başında alınan kararlar yerini bulmuyor. Bu konuda çiftçinin en çok girdisi olan mazotun biran önce pompada yarısının ödenmesi için çalışmalara başlanmalıdır. Balıkçılara uygulanan sistemin çiftçilere de getirilerek hem üretimin artmasına hem de girdi maliyetleri düşerek birçok kesimi memnun etmiş oluyorsunuz.
 
 
 
Çiftçinin Mazot gerçeği
Çiftçi, hangi ürünü üretirse üretsin en önemli gider kalemlerinden birisidir mazot. Üstelik sadece üretim için değil, hasat, nakliye ve benzeri her aşamada mazot kullanılıyor. Türkiye' deki çiftçi yüksek vergi oranları nedeniyle dünyada en pahalı mazotu kullanıyoruz.
Bu günlerde mazotun litre fiyatı illere göre bir kaç kuruş farklılık gösterse de ortalama 5 lira 60 kuruş civarında. Sürekli zamlanıyor. Mazot desteğine gelince Hükümet, son 3 yılda mazot desteğinde 3 kez değişiklik yaptı. 2015 yılına kadar mazot ve gübre desteği ürün bazında ayrı ayrı ödenirken, 2016 destekleme kararnamesinde mazot ve gübre desteğini tek kalemde birleştirildi. Üreticinin ciddi kaybı oldu. 2017’de ise gübre desteği ciddi oranda azaltılarak dekar başına 4 lira ile sabitlendi. Mazot desteği ise tekrar ürün bazında farklılaştırıldı. Ekilen ürüne göre destek verilmeye başlandı.

Mazotta yarısı devletten

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba'nın "biz mazotun yarısını çiftçiye ödüyoruz" sözü ne yazık ki gerçeği yansıtmıyor..
Başbakan Binali Yıldırım, 14 Ekim 2016’da İzmir Ödemiş’te “Milli Tarım Projesi”ni açıklarken “çiftçinin kullandığı mazotun yarısı bizden” demişti. O tarihte mazotun litresi 3 lira 70 kuruştu. Hükümet, 2017 üretim yılı tarım desteklerini 18 Ağustos 2017’de ancak açıklayabildi. Ödemesi de 2018 Şubat sonunda yapıldı.
Destek nasıl hesaplanıyor?
Destek, çiftçinin mazot alarak ekim yaptığı veya hasat yaptığı dönemde değil, bir yıl sonra ödeniyor. Yani, 2017 yılında mazot kullanılarak ekilen, hasat edilen ürünün mazot desteği 2018'de ödeniyor.
Hesaplama yapılırken öncelikle ürün bazında ortalama mazot kullanımı belirleniyor. Yani pamuk eken bir çiftçi ortalama ne kadar mazot kullandığı belirleniyor. Bunun doğru belirlenmesi çok önemli. Ankara'da masa başında yapılan hesaplamalar genellikle gerçeği yansıtmıyor.
İkinci aşamada 2017 yılı ortalama mazot fiyatı hesaplanıyor. Yani 1 Ocak 2017 ile 31 Aralık 2017 tarihleri arasındaki ortalama mazot fiyatı belirleniyor. Bu ortalama fiyat kullanılan ortalama mazot miktarı ile çarpılarak mazot gideri bulunuyor ve bunun yarısı çiftçiye ödeniyor.
Diyelim ki pamuk eken bir çiftçi ortalama dekar başına 20 litre mazot kullanıyorsa ve 2017 yılı için hesaplanan ortalama mazot fiyatı da 3.5 lira ise toplamda 70 liralık mazot kullanmış kabul ediliyor. Bunun yarısı olan 35 lira dekar başına destek olarak çiftçiye ödeniyor.
Fakat, mazot miktarı veya fiyatı eksik, yanlış hesaplandığında çiftçi çok daha az destek alıyor. Nitekim 2017 yılı için yapılan hesaplamalarda çiftçinin aldığı destek, kullandığı mazotun yarısından çok daha az oldu.
 
Mazot desteği Nasıl Olmalı?

Çiftçiye her hâlükârda mazot desteği veriliyor verilmesine de Anadolu bir tabir vardır “Attığın taş yerini bulmadı” İşte masa başında alınan kararlar yerini bulmuyor. Bu konuda çiftçinin en çok girdisi olan mazotun biran önce pompada yarısının ödenmesi için çalışmalara başlanmalıdır. Balıkçılara uygulanan sistemin çiftçilere de getirilerek hem üretimin artmasına hem de girdi maliyetleri düşerek birçok kesimi memnun etmiş oluyorsunuz.
 
 
18.6.2018 çiftçi mazot girdi